Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk - CSLK






RSS en Delen

link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook

Publicaties van het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk

Bestellingen kunnen worden opgegeven via email: info@cslk.nl, vermeld daarbij de naam van de bundel en uw postadres. De prijs van de bundel is € 9,95; de verzendkosten zijn € 3,12. Betaling vooruit, als bevestiging van uw bestelling, op IBAN bankrekening-nummer: NL89 INGB 0004 9863 52 t.n.v. Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk (CSLK), Vogelenzang, o.v.v. de naam van de bundel. Zodra uw betaling ontvangen is, wordt uw bestelling verstuurd naar het in de email opgegeven postadres.

Sociaal Saamhorig Solidair

Sociaal Saamhorig Solidair - Rerum Novarum en de actuele sociale kwestiesMet de encycliek Rerum Novarum reageerde Paus Leo XIII 125 jaar geleden op de sociale veranderingen van zijn tijd. Menselijke waardigheid zou de leidraad moeten worden van het handelen van politici en werkgevers, en werkgevers en werknemers zouden zich samen moeten inzetten voor het algemeen welzijn. Ook nu gaan de snelle sociale veranderingen ten koste van mensen die niet mee kunnen doen, en de verschillen tussen mensen worden steeds groter.

Wat zijn de huidige sociale kwesties en welke oplossingen geven de principes die in 125 jaar katholiek sociaal denken zijn uitgewerkt? De auteurs in deze bundel komen in hun antwoord steeds weer terug op het mensbeeld dat leidend is voor het antwoord op deze vragen van onze tijd. De bundel, met zo’n 110 bladzijdes, bevat onder meer de lezingen die op de jubileumbijeenkomst op 29 april door het CSLK werd georganiseerd in het Catharijneconvent te Utrecht.

De volgende lezingen zijn opgenomen in de bundel:

  • Mgr. Dr. J. Hendriks – voorwoord
  • Dr. E. Sengers - De maatschappelijke impact van sociale leer
  • Drs. V. Scheffers - Rerum Novarum: de Magna Charta van de christelijke sociale actie
  • Ing Ph. Weijers BScR - De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer
  • Dr. R. te Velde - Neothomisme als cultuurkritiek voor politiek, economie en samenleving
  • Dr. E. Smolenaars - De Sociale Kwestie in de 21ste eeuw en de ontdekking van soul in de sociologie
  • Mr. H. van de Kraats - Kracht van waarden
  • Drs. P. Fey, Drs. R. Reijsbergen - CNV vakbondswerk en arbeidsverhoudingen in christelijk sociaal perspectief

De zorg voor het gemeenschappelijk huis

De zorg voor het gemeenschappelijk huisNaar aanleiding van het verschijnen van de encycliek Laudato Si' heeft het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk een bundel samengesteld. De titel van de bundel luidt: ‘De zorg voor het gemeenschappelijk huis’ en bespreekt in een 8-tal artikelen (ruim 145 pagina's) vanuit diverse gezichtspunten deze verreikende encycliek:

  • Ing. Ph. Weijers BScR, voorwoord
  • Mgr. Dr. J. Punt, paus Franciscus en het milieu
  • Drs. P. Tolsma - Duurzaamheid en de sociale leer van de Kerk
  • Drs. G. Dilweg, De franciscaanse inspiratie achter Laudato Si’
  • Dr. J. Verburgt, Relativisme en cultuurkritiek
  • Drs. C. van Beuningen - Laudato Si’ en de vernieuwing van het katholieke sociale denken
  • Prof. Dr. F. van Iersel, Verandert de encycliek Laudato Si’ de katholieke variant van de ‘rechtvaardige oorlog’?
  • Prof. Dr. F. van Iersel, De positie van het Vaticaan tegenover de theorie van de
    ‘rechtvaardige oorlog’ – actuele ontwikkelingen na de encycliek Laudato Si’
  • Dr. W. Speelman, Herstel mijn huis
  • Bijlagen:
    • De gebeden uit de encycliek Laudato Si'
    • Inhoudstabel encycliek Laudato Si’
    • Laudato Si’ - een uitgebreide samenvatting

 

Nieuwe bundel Wegen naar vrede

Wegen naar vredeHet Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk (CSLK) heeft een nieuwe bundel uitgegeven. De titel luidt "Wegen naar Vrede, de Sociale Leer van de Kerk over sociale en politieke conflicten".

De bundel, met ruim 145 pagina's, bevat artikelen en lezingen van prof. dr. Fred van Iersel, lid van de Raad van Advies van het CSLK, tevens bijzonder hoogleraar vraagstukken geestelijke verzorging bij de krijgsmacht en docent Katholieke Sociale Leer aan diverse instellingen.

Uitgaande van de Katholieke Sociale Leer van de Kerk, met haar principes van personaliteit, solidariteit, subsidiariteit en algemeen welzijn, bespreekt de bundel de relaties tussen religies en conflict, de rol van de religies tot de vrede, de problematiek rond terreur en geweld, de legitimering van vredesoperaties, de toekomst van de rechtvaardige oorlog en tenslotte de vluchtelingencrisis in het jaar van de barmhartigheid. De bijlage bevat achtergrond informatie over de nog steeds actuele encycliek 'Pacem in Terris' van paus Johannes XXIII uit 1963.

 

Europa, méér dan een economische eenheid

Europa, méér dan een economische eenheidDe bundel van de studiemiddag op 29 mei 2015 ‘Europa, méér dan een economische eenheid’ bevat 135 pagina’s. Naast een inleiding op het thema, zijn alle vier lezingen van de sprekers opgenomen, aangevuld met de Schumanverklaring, een extract uit de exhortatie Ecclesia in Europa en de toespraak van de paus Franciscus tot het Europees Parlement op 27/11/2014). De lezingen betreffen:

  • Ing Ph. Weijers BScR - voorwoord
  • Dr. M. Krijtenburg - Schuman’s referentiekader voor de EU van nu
  • Mr. J.J.A.M. van Gennip - Waarden en Religie, wat hebben die te maken met de EU?
  • Mr. Dr. Mgr. Th.C.M. Hoogenboom - De plaats, taken en betekenis van COMECE in de Europese Unie
  • Drs. F. Hoppenbrouwers - Katholieke sociale leer in Oost-Europa; tussen gelovige inspiratie en geseculariseerd christendom

 

Sociaal Opdrachtgeverschap en Sociaal Ondernemen

Sociaal Opdrachtgeverschap en Sociaal OndernemenDe bundel van de studiemiddag van vrijdagmiddag 7 november over Sociaal Opdrachtgeverschap en Sociaal Ondernemen is nu te bestellen. De bundel, ruim 120 pagina’s, bevat alle lezingen van de sprekers. Daarnaast is een relevant schrijven, getiteld ‘Hebben wij iets met elkaar?’, toegevoegd van mgr. De Korte, referent voor Kerk en Samenleving. De lezingen zijn:

  • Mr. E. Manunza, juridische aspecten van Sociaal opdrachtgeverschap
  • Dr. R. Jeurissen, ethiek en economie van Sociaal opdrachtgeverschap en Sociaal ondernemen
  • M. van Emmerik, presentatie van TNO rapport over Social Return bij gemeenten
  • N. van Olffen, missie en praktijkervaringen van een ondernemer
  • C. Carboni en C. Groot-Djakou, beleid en ervaringen van een gemeente met Social Return

 

Bundel met lezingen van het Lustrum CSLK

Vernieuwing en traditieBij gelegenheid van de eerste lustrumviering van het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk werd een studiedag georganiseerd op zaterdag 26 oktober 2013. Het thema van de studiedag was ‘Vernieuwing en Traditie’, De betekenis van de Sociale Leer van de Kerk in een seculiere samenleving. Onder leiding van dagvoorzitter prof. dr. Fred van Iersel, bood het CSLK onderstaand programma:

  • Verwelkoming door prof. dr. Gerard van Wissen, voorzitter CSLK
  • Dr. Erik Sengers, De sociale leer als grondslag voor de diaconie.
  • Mgr. dr. Gerard de Korte, De sociale leer als deel van de Blijde Boodschap.
  • Br. Dr. R. Stockman, Kan onze seculiere samenleving zonder de inspiratie van de sociale leer van de Kerk?
  • Mw. Maria G. de Bie-Feitz, De sociale leer als stimulans tot maatschappelijk handelen
  • Drs. Pieter Kohnen, De betekenis van de sociale leer voor het maatschappelijk middenveld.
  • Mr. Jos van Gennip, De sociale leer en de katholieke politicus.
  • Drs. Piet Kuijper, De sociale leer in internationale verhoudingen.
  • Afsluiting door mgr. dr. J. Punt, bisschop van Haarlem-Amsterdam
  • Bezinningsmoment, door diaken ing. Philip Weijers BScR

Alle lezingen zijn gepubliceerd in een bundel van 110 pagina's in de serie Publicaties van het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk.

De mens in de Zorg

In mei 2014 verzorgde het CSLK een studiemiddag met als thema ‘De mens in de Zorg’. Uit de lezingen kwam duidelijk naar voren dat recente veranderingen in belangrijke mate af hangt van het mensbeeld dat ten grondslag ligt aan die zorgactiviteiten.

Bundel studiemiddag - De mens in de ZorgMartin Buijsen, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, stelt fundamentele vragen aan de orde, zoals de morele status van de gezondheidszorg, de keuze van het mensbeeld bij recente stelselwijzigingen, de omvang van de noodzakelijke gezondheidszorg, de gelijke kansen op toegang tot de zorg, de effecten van de marktwerking en de verschillen die kunnen ontstaan bij gelijke zorgbehoeften en tenslotte rechtvaardigheid als er sprake is van rantsoenering van de zorg.

Fred van Iersel, theoloog en bijzonder hoogleraar vraagstukken geestelijke verzorging bij de krijgsmacht aan de Faculteit Katholieke Theologie van Tilburg, bekijkt het thema op uitvoerige wijze vanuit de Sociale Leer van de Kerk; hoe is de menselijke waardigheid, hét basisprincipe van de Sociale Leer, in de huidige Zorg gewaarborgd?

Hoe wordt deze waardigheid wordt gegarandeerd bij de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning bespreekt Erik Sengers, staflid Dienst caritas bisdom Haarlem-Amsterdam, spreken. Aan de hand van de WMO aanpak in Amsterdam-Zuid worden kritische aantekeningen gemaakt bij de rol van de plaatselijke overheid in het werven van vrijwilligers ten behoeve van de WMO werkzaamheden en het, omwille van louter bezuinigen, buitenspel zetten van het maatschappelijke middenveld. De zgn. kanteling van de gezondheidszorg, waarbij niet meer uitgegaan wordt van puur zorgaanbod als recht, wordt genoemd als een gegeven waarbij de overheid steeds meer binnen dringt in de privacy van de zorgbehoevende burger.

De vierde bijdrage is van Thea Broens, als verpleegkundige pijnspecialst werkzaam in de zorg, en betreft de menselijkheid in de dagelijkse zorg. Zij stelt dat de intrede van de kwaliteitszorg processen en protocollen een centrale plaats kregen in de zorg, gepaard gaande met een grote administratieve last ten behoeve externe controle. Door de marktwerking werden zgn. behandelproducten gedefinieerd, concurrentie tussen ziekenhuizen ontstond en de rol van de ziektekostenverzekeraar werd steeds groter. De mens als subject van de zorg werd steeds meer een object ervan. Een pleidooi word gehouden voor meer menselijkheid, een integrale benadering in de zorg voor de mens.

De vier lezingen zijn opgenomen in de bundel 'De mens in de Zorg. Daarnaast zijn er 2 extra kerkelijke documenten over dit onderwerp toegevoegd. De bundel bevat ruim 100 pagina's.  

Bundel van de studiedag Afscheid van het neoliberalisme?

Bundel Afscheid van het neoliberalismeDe bundel 'Afscheid van het ‘neoliberalisme’? Nieuwe waarden in de politiek?' geeft een verslag van de studiemiddag waarin aandacht werd besteed op partij programma ontwikkelingen ter zake in de twee politieke partijen, de PvdA en het CDA. De bundel bevat de 4 lezingen als mede de 2 rapporten van de Wiarda Beckman Stichting van de PvdA en van het CDA bestuur afdeling Friesland.

In de samenleving, in de economie en de politiek vindt een herijking plaats van normen en waarden. Het is duidelijk gebleken dat zonder een adequaat ethisch kader personen en instituties ontsporen. Dit besef is versterkt door het duidelijk falen van het zgn ‘neoliberalisme’, waarbij steeds meer (overheidstaken) bij de markt kwamen te liggen. Immers ook de markt moet ethisch worden ingekaderd, want an sich kent deze niet of nauwelijks normen en waarden.

Op deze studiemiddag werd de aandacht gericht op ontwikkelingen ter zake het thema bij twee politieke partijen. In de PvdA lijkt er weer meer oog te komen voor het belang van normen en waarden als grondslag voor de politiek, verwezen wordt naar de resolutie 'Over wat van waarde is'. Bij het CDA is vooral energie gestopt in de vernieuwing van de beginselen, verwezen wordt naar het rapport 'Rijnlands Denken en Doen', van de werkgroep van CDA-Friesland. Beide stukken raken ook aan het katholiek sociaal denken. Ook hierin vindt de laatste jaren een revitalisering plaats en een vernieuwd doordenking van de samenleving vanuit de christelijke sociale ethiek.

De beide rapporten zijn door de opstellers behandeld en vervolgens door het CSLK beschouwd vanuit de Katholieke Sociale Leer. De lezingen zijn:

  • Rene Cuperus (PvdA, WBS), Over wat van waarde is.
  • Gerard van Wissen (CSLK), reactie op de lezing vanuit de Katholieke Sociale Leer.
  • Hein Pieper (CDA), Rijnlands Denken en Doen.
  • Fred van Iersel (CSLK), reactie op de lezing vanuit de Katholieke Sociale Leer.

De 4 lezingen en rapporten zijn gepubliceerd in een bundel van 132 pagina's in de serie Publicaties van het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk.

Ondernemen en Christelijke Ethiek

Bundel - Ondernemen en Christelijke EthiekDe bundel ‘Ondernemen en Christelijke Ethiek’, geeft een verslag van de studiemiddag met alle lezingen. Prof dr. J. Graafland van de universiteit van Tilburg, econoom en theoloog, toetst de “Mission statements en deugden” van banken. Prof dr. G. van Wissen, emeritus hoogleraar aan de UvA en voorzitter van het CSLK, gaat nader in op het aspect “bonum commune”, het gemeenschappelijke goed. Een praktijkgerichte  bijdrage van ing. S. Van Harlingen, katholiek ondernemer die zijn kracht en inspiratie put uit Johannes 15, 12-17 en hoopt ene antwoord te kunnen geven op de vastgelopen ideeën van de kapitalistische economie. Drs. L. Andringa, econoom bij de Focolarebeweging, spreekt over de Economie van Gemeenschap, een economie die meer functioneert in een maatschappelijk kader.

Om de bundel (ruim 90 pagina's) compleet te maken, heeft het CSLK besloten twee zeer relevante en actuele documenten integraal er aan toe te voegen:

  • Pontifical Council for Justice and Peace, “Towards Reforming the International Financial and Monetary Systems in the Context of Global Public Authority”
  • Commission of the Bishops' conferences of the European Community, “A European Community of Solidarity and Responsibility, A statement on the EU Treaty Objective of a Competitive Social Market Economy”

 

De menselijke arbeid in de Katholieke Sociale Leer

De menselijke arbeid in de Katholieke Sociale LeerOp de studiemiddag van 2010 is ook het boek 'De menselijke arbeid in de Katholieke Sociale Leer, ontwikkeling en actualiteit' van diaken Ph. Weijers, bestuurslid CSLK, als publicatie van het CSLK uitgekomen. Het boek geeft een inleiding over de Sociale Leer van de Katholieke Kerk en gaat vervolgens nader in op de ontwikkeling en actualiteit met betrekking tot de menselijk arbeid. Veelvuldig wordt gerefereerd naar de sociale encyclieken en verwezen naar actuele uitspraken van kerkelijke- en maatschappelijke betrokkenen. Daarnaast geeft het boek met betrekking tot de arbeid en de economie een overzicht van de belangrijkste teksten van het katholieke leergezag. Het boek kan als naslag dienen voor een ieder die zich wil verdiepen in de Sociale Leer van de Katholieke Kerk, in het bijzonder met betrekking tot de menselijk arbeid.

 

Arbeid en Menselijke Waardigheid in een tijd van Globalisering

Arbeid en Menselijke Waardigheid in een tijd van Globalisering

De bundel ‘Arbeid en Menselijke Waardigheid in een tijd van Globalisering’, geeft een verslag van de studiemiddag met de lezingen. Deze bundel legt de verbinding tussen de inzichten van het katholieke sociale denken en de soms weerbarstige realiteit onder de titel “Arbeid en menselijke waardigheid in een tijd van globalisering”. Er is een duidelijk en evenwichtig beeld van het vraagstuk in de context van de huidige tijd geschetst in de bijdragen van deze bundel. In de verschillende artikelen van deze bundel komt de persoonsvormende waarde van de arbeid duidelijk naar voren en het feit dat de arbeid een zeer belangrijk middel voor de mens is om zich te kunnen uitdrukken. Want de mens heeft prioriteit boven de werkzaamheden en de technieken die worden toegepast. De arbeid is er voor de mens, niet de mens voor de arbeid en de mens is het doel van de arbeid.

 

Caritas. Naastenliefde en liefdadigheid in de diaconia van de kerk

Door dr. Erik Sengers, stafmedewerker Dienst Diocesane Caritas van het bisdom Haarlem-Amsterdam.

CaritasZorg en aandacht voor kwetsbare mensen is een van de centrale opdrachten van de christelijke kerken. De laatste jaren zijn de kerken kleiner geworden, tegelijkertijd is de maatschappij verhard en wordt de verzorgingsstaat versoberd. Deze veranderingen hebben gevolgen voor inzet van de kerken op sociaal en maatschappelijk terrein. Hoe kunnen de kerken hun zorg voor de naaste vormgeven in deze nieuwe situatie? Met de veranderende vormen van de kerkelijke naastenliefde is ook de vraag verbonden welk woord voor deze zorg gebruikt moet worden. Het gebruikelijke begrip ‘diaconie’ is teveel verbonden met ‘kerk’, ‘ambt’, ‘armen’, ‘maatschappelijke verandering’, ‘verzorgingsstaat’ - allemaal woorden die aan betekenis hebben ingeboet.

In dit boek wordt het begrip caritas nader onderzocht en uitgewerkt voor verschillende aspecten van de christelijke zorg voor de naaste. Caritas drukt veel beter uit waar het in die zorg om gaat en wat het belang ervan is voor gelovigen, geloofsgemeenschappen en de samenleving.

Uitgeverij Eburon, ISBN 978 90 5972 681 9 www.eburon.nl, te koop bij de auteur, uitgever, boekhandel (winkelprijs 19,95).

De Vervolgde Kerk en Gevallen Vrouwen in Pakistan

De Vervolgde Kerk en Gevallen Vrouwen in PakistanDe bundel “De Vervolgde Kerk en Gevallen Vrouwen in Pakistan” geeft een indringend relaas over de positie van rooms-katholieken in Pakistan. Vanuit het perspectief van de sociale leer van de kerk gaat dit boek dieper in op de positie van rooms-katholieken in Pakistan, met name de provincie Punjab, en de manier waarop zij vanuit het geloof en de cultuur hun leven en hun gemeenschap inrichten. Hoe houdt de katholieke Kerk zich staande in een land waar niet-moslims worden gediscrimineerd en zelfs vervolgd? En wat betekent het voor vrouwen om in een land te leven waar zij vanuit cultureel en religieus perspectief als minderwaardig worden beschouwd?

 

 

 

 

Chesed, caritas, diaconie, zakaat

Zorg voor de naaste - in jodendom, christendom en islamBij de Academische uitgeverij Eburon verscheen in september de uitgave “Chesed, caritas, diaconie, zakaat”, ‘Zorg voor de naaste’ in Jodendom, Christendom en Islam. Deze publicatie die onder redactie staat van Erik Sengers & Bart Koet bevat de lezingen van dit symposium. Auteurs vanuit de drie Abrahamitische godsdiensten belichten wat de zorg voor de naaste in hun geloofstraditie inhoudt.

De zorg voor de naaste is een wezenlijk aspect van de abrahamitische religies. De God van aartsvader Abraham roept zijn volgelingen – joden, christenen en islamieten – op om te zien naar de mens in nood, zowel in eigen kring als daarbuiten. Deze bundel laat zien welke woorden die religies daarvoor gebruiken. Aan de hand van één trefwoord beschrijven de auteurs de sociale zorg in de eigen traditie.

Ook laat de bundel zien hoe die woorden doorwerken in de organisatie van de zorg, het handelen van de gelovigen, en de zorgzame opstelling in de samenleving. Chesed, caritas, diaconie en zakaat hebben een eigen betekenis gekregen in jodendom, katholicisme en protestantisme, en islam. Tegelijkertijd vullen deze verwante woorden elkaar aan en daardoor kan de sociale zorg van elke traditie tot een rijpere, vollere betekenis komen. Deze bundel bevordert daarmee het leren van elkaars traditie en het zorgzame doen vanuit die traditie.

Chesed, caritas, diaconie, zakaat
ISBN 978-90-5972-389-4
Paperback, 80 pagina's
€ 12,50

De kracht van het gezin

De kracht van het gezinDe publicatie ‘De kracht van het gezin’ geeft een verslag van de studiemiddag over de Nota Gezinsbeleid 2008 van het kabinet Balkenende IV op 23 oktober 2009 door het Centrum voor de Sociale Leer van de Kerk. Lange tijd heeft rond huwelijk en gezin een sfeer van oubolligheid gehangen. Vanaf de jaren zeventig werden beide stap voor stap van hun aureool ontdaan. Het was aan het individu of het een betrekking met een ander individu aanging en hoe deze betrekking gestalte kreeg.

Tegen deze stroming in hebben christenen het wezenlijk belang van deze twee instituties verdedigd. Geleidelijk aan is het besef weer gegroeid van het belang van het huwelijk en vooral ook van het gezin. Het gezin als kleinste gemeenschap binnen de samenleving is de natuurlijke omgeving waar kinderen worden geboren, geborgenheid en liefde leren ervaren, normen en waarden aanleren en worden voorbereid op hun verdere leven. Hart en dragende kracht van dit gezin is de liefdesgemeenschap van man en vrouw. Dit boek bevat de lezingen van de studiemiddag en de samenvatting van de nota.